İşletmelerin Amaçları Nelerdir?

İşletmelerin Amaçları Nelerdir?

İşletme Amaç ve Hedefleri

İşletme amaçlarının açık olarak belirlenmesi sayesinde finansal yönetimle ilgili kararlar etkin bir biçimde alınabilir. İşletmelerin başlıca amaçları şunlardır:

  • Üretim ve satışları artırmak,
  • İşletmenin devamlılığını sağlamak,
  • İşletmede istihdamı sürekli kılmak,
  • Mal ve hizmet üreterek toplaman refah düzeyini artırmak,
  • İşletmenin maliyetlerini minimum yapmak,
  • İşletmenin kârını maksimum yapmak,
  • İşletmenin piyasa payını artırmak,
  • İşletmenin değerini maksimum yapmak,
  • İşletmenin kazancının sürekli büyümesini sağlamak.

Kar Maksimizasyonu

Mikro ekonomide işletmenin amacı kâr maksimizasyonudur. Kâr maksimizasyonunun odak noktası sermayenin etkin kullanımı amaçlıdır.

Kâr maksimizasyonu, kârı maksimum yapma amacıdır. Öncelikle işletme amaçlarının açıkça ortaya konması gerekmektedir.

İktisatta, piyasa ekonomilerinde işletmelerin kaynak kullanım kararları, kâr maksimizasyonu kriterlerine göre verilmektedir. Bu minimum girdi ile maksimum çıktının elde edilmesi anlamına gelmektedir. İşletmenin maksimum kâr elde etmesi, minimum ölçülerde girdi kullanarak, maksimum çıktı elde edilmesidir.

İktisatta kâr maksimizasyonu, bir etkinlik göstergesidir. İşletme, kârı maksimize ederek faaliyet gösterdiği takdirde, kaynaklar etkin kullanılmakta ve böylece toplumsal refah maksimize edilmiş olacaktır.

Kâr maksimizasyonunun bazı eksik yönleri olduğundan dolayı, finansal yönetim açısından kullanılabilir hale getirilmelidir.

Kar Maksimizasyonu Amacının Eksik Yönleri

1. Kâr maksimizasyonunun nihai amaç olarak alınması, hissedarların çıkarlarına ters

düşebilir. Kâr maksimizasyonu, hissedarların da varlıklarının maksimum olacağı anlamına gelmemektedir. Örmek verecek olursak, işletme yeni hisse senedi ihraç ederek, sağladığı fonlarla tahvile yatırım yaparak kârını artırabilir. Hisse senedi çıkartarak tahvile yatırım, hisse senedi sayısının artmasına ve hisse başına düşen kâr’da düşmelere sebep olacaktır. Bu sebepten dolayı hisse sahiplerinin mal varlıklarında ya da servetlerinde bir artış söz konusu olmayacaktır. Araştırma-geliştirme faaliyetlerinden vazgeçildiğinde ise, gelecekte sağlanması planlanan kârlar elde edilmeyecek ve rekabet gücü kayba uğrayacaktır. Yani sonuç olarak kârın maksimum olması, hissedarların amaçlarına uymadığından memnun etmez.

2. Genel olarak bakıldığında kârın maksimize edilmesi amacı açık değildir. Kâr dendiğinde, uzun dönemli mi, kısa dönemli mi, mutlak kâr ya da kârlılıktan mı söz edildiği anlaşılmamaktadır.

Bir örnek verecek olursak;

Milyon TL Yatırım Tutarı Kâr
A Projesi 500 100
B Projesi 400 90

Bu durumda mutlak kâr rakamı dikkate alındığında fazla kâr sağlayan A projesi, yapılan yatırıma göre elde edilecek kâra göre de B projesi tercih edilecektir. Kârı maksimize etmek yerine karlılığın maksimize edilmesi daha doğru olacaktır. Ancak yine de kâr maksimizasyonu eksiklikler taşımaktadır.

İşletmenin Değerini Maksimum Yapma Amacı

Değer maksimizasyonu; işletmelerin kararlarında işletme değerini ya da hisse senetlerinin değerini maksimize edecek şekilde hareket ettirmeleridir. İşletmenin değerini ya da hissedarların varlığını maksimize etmek amacında zaman ve risk faktörleri dikkate alınmaktadır.

Finansal kararlarda, seçenekler iyi belirlenmeli ve hangisinin işletmenin değerini maksimize edebileceği araştırmalıdır. Araştırma sonucunda hangi seçenek finansal değeri artırıyor ise o seçilmelidir. Alınacak karar yatırım ile ilgili ise; yatırımın işletmeye sağlayacağı bugünkü nakit değeri en büyük olan yatırım seçilmelidir. Finansmanla ilgili ise bu durumda finansman maliyeti en düşük olan tercih seçilmelidir. Finansman çeşitleri işletmelerden farklı zaman ve miktarlarda nakit çıkışına neden olmaktadır. Değişik zamanlardaki nakit çıkışlarının şimdiki değeri hangi seçenekte düşük ise, uygulanan seçenek işletme değerini maksimize eder.

İşletmenin piyasa değeri, işletme hisse senedi ihraç etmiş ise hisse senetlerinin fiyatlarıyla ölçülmektedir. Hisse senetlerinin piyasa değeri, menkul değerler piyasasında işlem gören senetlerin piyasada oluşan değeridir.

Piyasa Değeri; piyasadaki arza ve talebe bağlı olarak işletmenin belirlenen değeridir. Hisse senetlerinin piyasadaki fiyatları, işletmenin başarısını ve performansını ölçer. İşletmenin gelişimi yeterli değil ise yatırımcılar ellerinde bulunan hisse senetlerini ellerinden çıkartabilirler. Bu durumda işletmenin hisse senetlerinin piyasa arzı artacak ve değeri düşecektir. Bu da gösterir ki, alınan kararlar uygun değildir.

İŞLETMENİN GELECEĞİ

Performansı beğenilen şirketlerin de hisse senetlerine talepler artacaktır. Talep artışı, hisse senetlerinin fiyatlarının yükselmesine ve bu da işletmenin piyasa değerinin artmasına neden olacaktır. Hisse senedi fiyatları, kâr gibi geçmişe yönelik değil, işletme ile ilgili sürekli olarak yeni bilgilere göre güncellenmektedir. Bu sayede yöneticiler, işletmenin faaliyetlerine yönelik piyasadaki yatırımcılardan sürekli geri bildirimler alır. Bu da daha uygun ve sağlıklı kararların alınmasına olanak sağlar.

Hisse senetleri fiyatları, ülkenin ekonomik koşulları, uluslar arası piyasadaki hareketlenmeler gibi pek çok faktörden etkilenir. Finans yöneticilerinin görevi, bu faktörleri dikkate alarak işletme değerini maksimize etmeye çalışmaktadır.